Aktualizacja z 6 listopada: policja potwierdza kilka incydentów w Polsce
Od pierwszej wersji tego wpisu sytuacja w Polsce się zmieniła. Według WP i Interii Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości przyjmuje kolejne zgłoszenia o ingerencji w systemy chłodnicze, a policja mówi o kilku takich zdarzeniach w kraju; liczba zawiadomień rośnie. CERT Polska potwierdził jeden atak na urządzenie chłodnicze podłączone do internetu. Według Interii nie spowodował on strat materialnych. Auchan Polska potwierdziło „nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemów sterowania urządzeniami chłodniczymi” w trzech sklepach: w Olsztynie, Częstochowie-Poczesnej i Sosnowcu. Oświadczenie sieci nie mówi o cyberataku, a siłę tego powiązania nadają dopiero redakcje, więc nie przesądzamy przyczyny.
Minister cyfryzacji, według „Rzeczpospolitej”, przekazał, że w Polsce zidentyfikowano 140 dużych urządzeń chłodniczych podatnych na przejęcie. Według Interii CERT Polska pisał o urządzeniach widocznych w internecie i o tym, że część firm po interwencji odłączyła je od sieci. Główny Inspektor Sanitarny ostrzegł przed przejmowaniem sterowników i włączaniem podgrzewania zamiast chłodzenia oraz zapowiedział, że żywność z zaatakowanych lodówek nie może trafić do obrotu. Policja sprawdza, czy polskie przypadki łączą się z zagranicznymi, i współpracuje w tej sprawie z zagranicznymi służbami. Nie wiadomo, kto za tym stoi ani ilu poszkodowanych jest w kraju.
Co zrobić w firmie z chłodnią (zalecenia policji): sprawdzić sieć, sterowniki i panele sterowania, upewnić się, że urządzenia nie są dostępne bezpośrednio z publicznego adresu IP, zmienić hasła, zainstalować aktualizacje i poprawki producenta. Zgłoszenie można złożyć w najbliższej jednostce policji.
Co się stało w sklepach w Europie?
W poniedziałek 2 listopada 2026 r. sieci handlowe w kilku krajach Unii zgłosiły, że w części sklepów w nocy lub nad ranem gwałtownie wzrosła temperatura w lodówkach i zamrażarkach. Według Polsat News i „Rzeczpospolitej” chodzi m.in. o Belgię, Luksemburg, Szwecję, Irlandię, Finlandię i Estonię. W niektórych placówkach urządzenia pokazywały nawet 50°C, a część towaru trzeba było wyrzucić. Atakujący mieli zdalnie zmienić ustawienia systemów sterujących chłodzeniem.
Podobny incydent opisywano już w październiku we Francji. Komisja Europejska nazwała obecne zdarzenia „celową próbą zakłócenia” dostaw żywności, jednocześnie zaznaczając, że bezpieczeństwo żywnościowe nie jest zagrożone. Do ataków nikt się nie przyznał, a media nie pokazują dowodów na udział konkretnego państwa.
Czy to dotyczy Polski?
Pierwotnie w Polsce znano jeden przypadek, którego związku z atakami nie ustalono (stan z 3 listopada; nowsze ustalenia wyżej). Pracownicy sklepu Auchan na osiedlu Nagórki w Olsztynie powiedzieli WP Finanse, że chłodzenie przestało działać rano i przez kilka godzin nie było naprawione. Nagranie z opróżnionymi lodówkami opublikowano w sieci. Redakcje pytały Auchan o przyczynę, ale w tekstach, które czytaliśmy, nie ma jeszcze odpowiedzi firmy. „Rzeczpospolita” wprost pisze, że nie łączy awarii w Olsztynie z cyberatakiem.
Co wiemy, a czego nie wiemy
| Wiemy | Nie wiemy |
|---|---|
| Sklepy w kilku krajach UE zgłosiły wzrost temperatury w chłodniach, część potwierdziła atak | Kto za tym stoi i jaki jest cel - nikt się nie przyznał |
| Komisja Europejska mówi o celowej próbie zakłócenia dostaw | Czy wszystkie incydenty mają jedną przyczynę |
| W Auchan w Olsztynie chłodzenie nie działało przez kilka godzin | Dlaczego - przyczyny nie podano i nie łączymy jej z atakiem |
| Z urządzeń w części sklepów korzystano ze sterowników jednego producenta (Reuters) | Czy w polskich sklepach używane są takie rozwiązania |
Co to znaczy dla rodziny?
- Jedzenie nie staje się niebezpieczne przez samo zdarzenie w sklepie. Sklepy same wycofują towar, który stał w zbyt wysokiej temperaturze. Nie ma powodu, by omijać sklepy czy opróżniać lodówkę w domu.
- W domu zwracaj uwagę na to, co zawsze. Mrożonki i nabiał kupuj chłodne, sprawdzaj, czy opakowania nie noszą śladów rozmrożenia (zlepione, z lodem w środku), a w razie wątpliwości nie kupuj.
- Mały zapas długo przechowywanej żywności to zwykła ostrożność. Chodzi o produkty niewymagające chłodzenia, które pozwolą przetrwać kilka dni, gdy w okolicy zabraknie dostaw albo prądu. W poradniku Dom gotowy znajdziesz m.in. zapas żywności na 14 dni dla czterech osób z rotacją oraz procedurę pierwszej doby bez prądu, co przydaje się także wtedy, gdy kłopot dotyczy lodówki w domu.
- Nie przekazuj niepotwierdzonych wieści. W sieci mogą krążyć wpisy o „brakach żywności”. Oficjalnie nic na to nie wskazuje.
Więcej: zapas żywności na kryzys, co robić podczas blackoutu.
Co to znaczy dla firm?
Dla sklepów, restauracji i hurtowni lekcja jest praktyczna: system, który steruje chłodzeniem, bywa podłączony do sieci, a więc może zostać zmieniony zdalnie. Warto sprawdzić, kto ma do niego dostęp, czy hasła fabryczne zostały zmienione, czy urządzenia nie są widoczne bezpośrednio z internetu oraz czy jest czujnik temperatury działający niezależnie od sterownika, z alarmem na telefon. Należy też spisać, co zrobić ze stratą towaru i kogo powiadomić. O kopiach danych i procedurach awaryjnych w małej firmie piszemy w artykule kopie zapasowe i dane firmy. Incydent można zgłosić do CERT Polska (incydent.cert.pl).
Kontekst na osi czasu
W ostatnich tygodniach pisaliśmy o cyberzagrożeniach dla firm i zwykłych użytkowników: fałszywe maile do firm ostrzegane przez CERT Polska i wyciek danych z eWUŚ. Obecne zdarzenie jest innego rodzaju: dotyczy nie danych, tylko fizycznych urządzeń. Będziemy aktualizować ten wpis, gdy pojawią się nowe potwierdzone informacje o Polsce.
Najczęstsze pytania
Czy mrożonki ze sklepu są bezpieczne po cyberataku na chłodnie?
Sklepy, których dotknął problem, wycofują towar, który mógł się rozmrozić. W domu stosuj zwykłe zasady: nie kupuj produktów z widocznymi śladami rozmrożenia i nie mroź ponownie rozmrożonej żywności.
Czy w Polsce zabraknie jedzenia w sklepach?
Nic na to nie wskazuje. Komisja Europejska podkreśla, że bezpieczeństwo żywnościowe nie jest zagrożone, a straty dotyczą głównie sklepów, które muszą wyrzucić towar.
Czy awaria w Auchan w Olsztynie to cyberatak?
Nie wiadomo. Pracownicy potwierdzili awarię chłodzenia, ale przyczyny nie podano, a źródła nie łączą jej z atakami z innych krajów. Czekamy na komunikat sieci.
