W skrócie

  • SMS „Zagrożenie atakiem z powietrza. Znajdź bezpieczne miejsce” to najwyższy stopień Alertu RCB. Oznacza: przerwij to, co robisz, i schroń się teraz.
  • Gdzie: w sprawdzonym punkcie schronienia, jeśli dojdziesz do niego bezpiecznie. Jeśli nie, zostań w solidnym budynku, w centralnym pomieszczeniu bez okien, z co najmniej dwiema ścianami między Tobą a zewnątrz.
  • Jak: z plecakiem i lekami, schodami, nigdy windą. Z samochodu wysiądź i idź do najbliższego schronienia.
  • Jak długo: do odwołania alarmu. Ustanie syreny nie jest odwołaniem.

Ten tekst rozwija jeden punkt przewodnika jak przygotować się na wojnę. Opiera się na „Instrukcji reagowania. Zagrożenie atakiem z powietrza”, którą MSWiA opublikowało 25 września 2026 r. razem ze strażakami PSP, i na procedurze dla szkół. Tło incydentów z dronami i rakietą pod Tarnawą-Kolonią opisujemy w tekście drony nad Polską.

Co oznacza Alert RCB o zagrożeniu z powietrza?

Od 17 września 2026 r. RCB wysyła przy atakach powietrznych trzy rodzaje wiadomości (treść według Spider’s Web z 18.09.2026). Procedura MEN i MSWiA dla szkół opisuje tę samą sekwencję jako czujność, gotowość i alarm:

Stopień Treść SMS Co robisz
Czujność „UWAGA! Rosyjski atak powietrzny na terenie Ukrainy. Sytuacja jest monitorowana. W przestrzeni RP operuje polskie lotnictwo. Oczekuj dalszych komunikatów.” Nic nie zmieniasz. Upewnij się, że telefon jest naładowany i masz włączony dźwięk.
Gotowość „UWAGA! Trwa zmasowany rosyjski atak powietrzny na Zachodnią Ukrainę. Oczekuj dalszych komunikatów. Reaguj na sygnały alarmowe.” Przypomnij sobie, gdzie się schronisz. Plecak przy drzwiach, buty na nogach.
Alarm „UWAGA! UWAGA! UWAGA! Zagrożenie atakiem z powietrza. Znajdź bezpieczne miejsce. Stosuj się do poleceń służb. Oczekuj dalszych komunikatów.” Od razu idź do miejsca schronienia.

Po atakach na Ukrainę przychodzi też wiadomość „Zakończył się atak powietrzny na Ukrainę. Brak zagrożenia na terenie Polski.” Starsze alerty miały inną treść: 13 września 2025 r. mieszkańcy sześciu powiatów Lubelszczyzny dostali SMS „Zagrożenie atakiem z powietrza. Zachowaj szczególną ostrożność. Stosuj się do poleceń służb. Oczekuj dalszych komunikatów”, odwołany po godz. 18:40 (RMF24).

Alert RCB dostaje każdy telefon w zasięgu stacji bazowych na zagrożonym obszarze, bez zapisów. Warunek: telefon musi być włączony i mieć zasięg.

Alert RCB a syrena: ile jest sygnałów alarmowych?

Według obowiązujących przepisów dla ludności są dwa sygnały. Określa je rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 maja 2025 r. w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych (Dz.U. 2025 poz. 645, w mocy od 31 maja 2025 r.), a tak samo rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lutego 2024 r. o systemach wykrywania skażeń (Dz.U. 2024 poz. 290):

Sygnał Brzmienie Zapowiedź słowna (powtarzana trzykrotnie)
Ogłoszenie alarmu modulowany dźwięk syreny przez 3 minuty „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm… dla…”
Odwołanie alarmu ciągły dźwięk syreny przez 3 minuty „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Odwołuję alarm… dla…”

Rozporządzenie z 2025 r. przewiduje też alarm wizualny: żółty trójkąt równoboczny skierowany podstawą w dół, umieszczany po ogłoszeniu alarmu w przestrzeni publicznej lub w mediach. Dwa inne dźwięki z tego aktu nie są alarmem dla ludności: trzykrotnie narastający i opadający dźwięk z 30-sekundowymi przerwami wzywa strażaków OSP, a ciągły dźwięk przez minutę to alarm ćwiczebny, czyli próba syren. Osobny sygnał „alarmu o skażeniu” (dźwięk przerywany) pochodził z rozporządzenia z 2013 r., które straciło moc 24 października 2023 r.; obecne przepisy go nie przewidują. O zagrożeniu skażeniem informuje komunikat słowny. O próbach syren i syrenie OSP piszemy w tekście sygnały alarmowe w Polsce.

Syrena i SMS nie zawsze przychodzą razem. Syrena mówi „uwaga”, a co robić, mówi komunikat w radiu, RSO lub Alercie RCB.

Gdzie się schować przy ataku rakietowym lub dronowym?

Instrukcja MSWiA podaje kolejność wyboru:

  1. Punkt schronienia oznaczony lub wskazany przez służby, jeśli jest dostępny, droga jest bezpieczna i masz czas.
  2. Przygotowany garaż podziemny, piwnica, tunel lub przejście podziemne.
  3. Budynek o solidnych ścianach i stropach, bez widocznych uszkodzeń, najlepiej na najniższej kondygnacji.
  4. Centralne pomieszczenie własnego mieszkania lub domu, według zasady dwóch ścian.

Jeśli droga do punktu schronienia wymagałaby długiego przebywania na zewnątrz, instrukcja mówi: nie próbuj tam dotrzeć za wszelką cenę.

Zasada dwóch ścian

Między Tobą a przestrzenią zewnętrzną powinny być co najmniej dwie solidne ściany. Dobre miejsca to według MSWiA: wewnętrzny korytarz, przedpokój, łazienka, garderoba, komórka bez okien, piwnica, garaż podziemny. Wybieraj pomieszczenie z dala od balkonów i ścian zewnętrznych, bez okien albo z jak najmniejszymi przeszkleniami, bez kotła, piecyka i butli gazowych, dużych luster i ciężkich wiszących przedmiotów. Łazienka nadaje się tylko wtedy, gdy nie ma okna ani piecyka gazowego.

W bloku

Klatka schodowa służy do przemieszczania się; nie wybieraj jej na schronienie, jeśli ma duże okna. Piwnica lub garaż podziemny ma sens, jeśli ma drożne wejście, solidne ściany i strop bez uszkodzeń, wentylację, oświetlenie awaryjne i bezpieczną drogę wyjścia. Nie korzystaj z piwnicy z uszkodzonym stropem, pęknięciami konstrukcji, instalacją gazową albo jednym, łatwym do zablokowania wyjściem. W garażu trzymaj się z dala od ładowarek, bramy, rampy i paliw, nie uruchamiaj silników. Jeśli nie masz pewności co do piwnicy, zostań w centralnym pomieszczeniu mieszkania.

Na ulicy

Wejdź do najbliższego solidnego budynku, przejścia podziemnego lub garażu. Jeśli na otwartym terenie usłyszysz eksplozję, padnij na ziemię, najlepiej w zagłębieniu, i osłoń głowę. Procedura dla szkół dodaje: z dala od okien, pojazdów, stacji paliw, słupów, mostów i urządzeń energetycznych.

W samochodzie

Instrukcja jest jednoznaczna: opuść pojazd i idź do najbliższego miejsca schronienia zgodnie z komunikatami. Zaparkuj tak, żeby nie utrudniać przejazdu służbom. Procedura szkolna ujmuje to krótko: pojazd nie jest miejscem schronienia.

Jak znaleźć miejsce schronienia w okolicy?

Najprościej w serwisie gdziesieukryc.pl, uruchomionym przez Państwową Straż Pożarną w grudniu 2025 r. Według MSWiA zawierał wtedy blisko 70 tys. sprawdzonych przez PSP obiektów, z czego około jedna czwarta jest dostępna całodobowo; po pobraniu danych działa bez internetu. Informacje mają też urząd gminy i jednostka straży pożarnej. Sprawdź wybrane miejsce osobiście, zanim będzie potrzebne. Czym różni się schron od ukrycia i miejsca doraźnego schronienia: schron, ukrycie, miejsce schronienia.

Ile czekać i co po odwołaniu alarmu?

Zostajesz do odwołania alarmu: ciągłej syreny przez 3 minuty, zapowiedzi „Odwołuję alarm” albo komunikatu w radiu, RSO lub od służb. Procedura MEN podkreśla, że samo ustanie modulowanego dźwięku nie oznacza odwołania. Poradnik dodaje: nie wychodź ze schronienia pochopnie.

Po odwołaniu:

  • wychodź spokojnie, sprawdzając drogę; przy zapachu gazu nie używaj przełączników ani ognia i dzwoń na 112;
  • nie podchodź do szczątków drona czy pocisku, nie dotykaj ich i nie fotografuj z bliska; zgłoś na 112;
  • nie publikuj miejsc upadku ani zdjęć pracy obrony powietrznej;
  • daj znać bliskim SMS-em, nie dzwoń bez potrzeby.

Z dziećmi i zwierzętami

Instrukcja każe dostosować plecak do dzieci, osób starszych i zwierząt; dla dzieci wymienia nawet zatyczki do uszu. Daj dziecku zajęcie: książkę, grę bez prądu. Procedura dla szkół zaleca mówić spokojnie i zapowiadać kolejne czynności, a od małych dzieci nie wymagać całkowitej ciszy. Jeśli dziecko jest w szkole, zostaje tam pod opieką nauczycieli; w czasie alarmu nie jedź po nie. Zwierzę bierz na smycz lub do transportera, z wodą i karmą (zwierzęta domowe w kryzysie).

Mity

  • „Piwnica zawsze jest najlepsza.” Nie każde pomieszczenie podziemne jest bezpieczne; uszkodzony strop, gaz albo jedno wyjście ją dyskwalifikują.
  • „W aucie jestem osłonięty.” Instrukcja każe wysiąść.
  • „Syrena ucichła, więc koniec.” Koniec to odwołanie alarmu.
  • „Każdy Alert RCB oznacza schron.” Tylko ten ze słowami „Znajdź bezpieczne miejsce” albo ogłoszony alarm.
  • „Są trzy syreny, przerywana oznacza skażenie.” Obecne przepisy przewidują dwa sygnały dla ludności.

Co to znaczy dla Ciebie

Wybierz dziś dwa miejsca: punkt schronienia w okolicy (gdziesieukryc.pl) i pomieszczenie z dwiema ścianami we własnym mieszkaniu. Usuń z niego i z drogi do niego paliwa, butle, farby i przedmioty, które mogą spaść; instrukcja przypomina, że w czasie alarmu nie ma na to czasu. Jak urządzić w bloku lub domu miejsce, które lepiej osłania przed odłamkami i falą uderzeniową, pokazuje poradnik Schronienie doraźne. Plan na pierwsze godziny po ogłoszeniu wojny opisujemy w tekście co robić, gdy wybuchnie wojna.

Najczęstsze pytania

Co zrobić po Alercie RCB o ataku z powietrza?

Przeczytaj, który to stopień. Przy „Znajdź bezpieczne miejsce” od razu idź do sprawdzonego schronienia albo do centralnego pomieszczenia bez okien, schodami, z plecakiem i lekami, i czekaj na odwołanie. Przy wiadomościach o ataku na Ukrainę zostań czujny i śledź komunikaty.

Gdzie się schować w mieszkaniu bez piwnicy?

W pomieszczeniu w środku mieszkania, oddzielonym od zewnątrz co najmniej dwiema ścianami: w korytarzu, przedpokoju, garderobie albo łazience bez okna i piecyka gazowego. Z dala od luster, szkła i ciężkich szafek.

Czy schodzić do piwnicy w bloku?

Tak, jeśli piwnica ma solidny strop bez pęknięć, wentylację, drożne wejście i drugą drogę wyjścia, a nie biegnie przez nią gaz. Idź schodami, nie windą. Gdy nie masz pewności, zostań w centralnym pomieszczeniu mieszkania.

Ile sygnałów alarmowych jest w Polsce?

Dla ludności dwa: ogłoszenie alarmu (modulowany dźwięk przez 3 minuty) i odwołanie alarmu (ciągły dźwięk przez 3 minuty). Tak stanowi rozporządzenie MSWiA z 14 maja 2025 r. Syrena wzywająca OSP i jednominutowa próba syren nie są alarmem dla mieszkańców.

Co robić, jeśli alarm zastanie mnie w samochodzie?

Zatrzymaj się tak, żeby nie blokować przejazdu służbom, wysiądź i idź do najbliższego miejsca schronienia lub solidnego budynku. Jeśli usłyszysz eksplozję na otwartym terenie, padnij na ziemię i osłoń głowę.