W skrócie

  • Po ogłoszeniu alarmu dzieci zostają w budynku szkoły lub przedszkola. Nauczyciele prowadzą je do wyznaczonego miejsca schronienia i imiennie sprawdzają obecność. Tak stanowi procedura dla szkół i przedszkoli przekazana dyrektorom przez MEN i MSWiA.
  • Rodzic w czasie alarmu nie jedzie po dziecko, nie czeka pod szkołą i nie dzwoni do nauczycieli prowadzących grupy. Szkoła wysyła komunikaty zbiorcze ustalonym kanałem.
  • Dziecko odbierasz dopiero po odwołaniu alarmu, w miejscu i trybie podanym w komunikacie szkoły, z dokumentem tożsamości.
  • Alert RCB ma trzy stopnie: czujność, gotowość, alarm. Dopiero alarm uruchamia przejście do schronienia; wcześniejsze stopnie to przygotowanie.

Szerszy plan przygotowania rodziny opisujemy w tekście jak przygotować się na wojnę. Tutaj odpowiadamy na jedno pytanie: co dzieje się z dzieckiem, które w chwili alarmu jest w szkole. To tekst informacyjny prywatnego serwisu, oparty na dokumentach urzędowych według stanu na 15 października 2026 r.

Skąd się wzięła procedura dla szkół?

17 września 2026 r. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało Alert RCB o zagrożeniu z powietrza dla części województw podkarpackiego i lubelskiego; alarm odwołano po około godzinie. Według relacji PAP część szkół sprowadziła uczniów na najniższe kondygnacje, a część wyprowadziła ich na zewnętrzne parkingi; rodzice przyjeżdżali po dzieci i dzwonili do szkół.

Kilka dni później powstał jednolity wzorzec „Procedura przygotowania i reagowania w szkole lub przedszkolu po otrzymaniu komunikatu o zagrożeniu z powietrza, ogłoszeniu alarmu i jego odwołaniu” (plik z 25 września 2026 r. w serwisie dokumentów MEN). 8 października 2026 r. MEN poinformowało, że MSWiA wysłało go dyrektorom szkół i przedszkoli, i zapowiedziało szkolenia dla 7,5 tys. dyrektorów.

To wzorzec do dostosowania: każda placówka uzupełnia go o swoje miejsca schronienia, kanał komunikacji i miejsce odbioru dzieci, więc szczegóły mogą się różnić. Polecenia służb mają pierwszeństwo przed procedurą.

Co robi szkoła po Alercie RCB?

Procedura opisuje trzy stopnie komunikatów, które mogą przyjść kolejno (pkt 4.3):

Stopień Co oznacza Co robi szkoła
Czujność komunikat informacyjny, bez polecenia schronienia dyrektor śledzi komunikaty, sprawdza łączność i gotowość osób funkcyjnych; lekcje trwają
Gotowość komunikat przygotowawczy lub ostrzegawczy szkoła przygotowuje się do przejścia do schronienia, może wstrzymać wyjścia i sprowadzić grupy z boiska; nie zaczyna wycieczek ani przewozu
Alarm alarm albo jednoznaczne polecenie natychmiastowego schronienia dyrektor uruchamia procedurę bez zwłoki, nie czekając na potwierdzenie w kilku źródłach

Gdy alarm zostaje ogłoszony, szkoła działa według stałego schematu:

  1. Nauczyciel przerywa zajęcia. Uczniowie zostawiają plecaki i rzeczy osobiste, odchodzą od okien.
  2. Grupa przechodzi wewnątrz budynku do przypisanego miejsca: schronu lub ukrycia, a gdy ich nie ma - do najbezpieczniejszych pomieszczeń wewnętrznych, zwykle na najniższej kondygnacji. Nie wychodzi na dziedziniec, boisko, parking ani ulicę.
  3. Nauczyciel sprawdza obecność po wejściu do schronienia i po każdym kolejnym przejściu, porównuje ją z wykazem dzieci obecnych tego dnia i składa meldunek dyrektorowi.
  4. Dziecko poza klasą (toaleta, szatnia, biblioteka) idzie do najbliższego wyznaczonego miejsca i zgłasza się tam pracownikowi.
  5. Grupa zostaje w schronieniu do odwołania alarmu. Wyjątkiem jest sytuacja, w której budynek bezpośrednio zagraża życiu, a służby polecą go opuścić i wskażą drogę.

Procedura wprost zakazuje wyprowadzania dzieci przez otwartą przestrzeń do odległego schronu po ogłoszeniu alarmu (pkt 12). Dzieci uczy się też, że po alarmie słuchają nauczycieli, nie wychodzą z budynku i nie szukają rodziców ani rodzeństwa (pkt 3.4).

Alarm w szkole: co robić jako rodzic?

Procedura mówi do rodziców jednoznacznie (pkt 3.5 i 8.1):

  • Nie przyjeżdżaj po dziecko w czasie alarmu. Nie gromadź się przed budynkiem i nie blokuj dojazdu służb. Droga do szkoły prowadzi przez tę samą otwartą przestrzeń, której dzieci mają unikać.
  • Nie dzwoń do nauczycieli prowadzących grupy. Nauczyciel w tym czasie liczy dzieci i prowadzi grupę, a liczne połączenia mogą utrudnić łączność ze służbami.
  • Czekaj na komunikat szkoły. Pierwszy wysyła wyznaczona osoba, zwykle po schronieniu grup i sprawdzeniu obecności. Kanały ustala szkoła: SMS, dziennik elektroniczny, strona internetowa, komunikaty organu prowadzącego.
  • Sam też się schroń. Alarm dotyczy całego obszaru; co zrobić w domu, w pracy czy w samochodzie, opisujemy w tekście o ataku z powietrza.
  • Nie przekazuj dalej niesprawdzonych wiadomości ani dokładnego miejsca pobytu dzieci w grupach rodziców (zob. dezinformacja).

Wzór pierwszego komunikatu w procedurze mówi: dzieci pozostają pod opieką personelu, prosimy nie przyjeżdżać i nie blokować telefonów. Taka wiadomość oznacza, że procedura działa.

Czy odebrać dziecko ze szkoły przy alarmie?

W czasie alarmu - nie. Procedura zabrania przekazywania dzieci osobom uprawnionym do odbioru i rozpoczynania dowozu podczas alarmu (pkt 12). Szkoła nie wyda dziecka nawet rodzicowi, który dotrze pod drzwi.

Po odwołaniu alarmu - tak, według komunikatu szkoły. Odwołanie to ciągły dźwięk syreny przez 3 minuty albo trzykrotnie powtórzona zapowiedź słowna; samo ucichnięcie syreny nie oznacza odwołania. Szkoła potwierdza odwołanie w urzędowym źródle, sprawdza drogi wyjścia, a dopiero potem (pkt 8.2 i 8.3):

  • wskazuje miejsce odbioru, które nie utrudnia pracy służb;
  • sprawdza tożsamość i uprawnienie osoby odbierającej, dlatego weź dokument;
  • zapisuje godzinę odbioru;
  • pozwala uczniowi wyjść samodzielnie tylko zgodnie z zasadami szkoły i komunikatami władz.

Alarm przed lekcjami albo tuż przed końcem zajęć

Jeśli alarm ogłoszono przed rozpoczęciem zajęć, szkoła informuje rodziców i przewoźnika, żeby nie rozpoczynać drogi do szkoły. Jeśli przed ich zakończeniem - dzieci zostają w budynku, a odbiór i dowóz czekają na odwołanie (pkt 8.4). Uczeń, którego alarm zastanie w drodze, ma wejść do najbliższego punktu schronienia albo solidnego budynku; po schronieniu może wysłać rodzicowi krótką wiadomość, ale nie wychodzi z bezpiecznego miejsca, żeby złapać zasięg (pkt 9.3).

Przedszkole i oddział przedszkolny

Procedura ma osobny rozdział dla przedszkoli (pkt 10). Podczas alarmu wstrzymuje się przekazywanie dzieci rodzicom, a po odwołaniu pracownik sprawdza tożsamość odbierającego, drugi przyprowadza dziecko. Dzieci nie ubiera się przed przejściem do schronienia w tym samym budynku, a w schronieniu personel czyta, rozmawia i prowadzi ciche zabawy.

Procedura dotyczy szkół i przedszkoli; nie znaleźliśmy w niej osobnych zasad dla żłobków, które działają na podstawie innych przepisów. Zapytaj dyrekcję żłobka o jego własne ustalenia.

Co z telefonem dziecka?

Od 1 września 2026 r. w szkołach podstawowych obowiązuje zakaz korzystania przez uczniów z telefonów w czasie zajęć i przerw (art. 98a Prawa oświatowego), a w przedszkolach także zakaz ich wnoszenia (art. 102a). Ustawa przewiduje wyjątki: nauczyciel może pozwolić na kontakt z rodzicami w sytuacji nagłej, a zakaz nie obowiązuje przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia. Szkoła może też zorganizować miejsce przechowywania telefonów (art. 98b).

W praktyce nie zakładaj, że dziecko odbierze telefon albo napisze w czasie alarmu. Telefon może leżeć w szafce, a procedura każe zostawić rzeczy osobiste w sali. W grupie łączność utrzymuje nauczyciel, jednym telefonem lub radiem. Brak odpowiedzi od dziecka nie jest więc sygnałem niebezpieczeństwa. W szkołach ponadpodstawowych zasady korzystania z telefonów ustala statut szkoły. Jeśli nastolatek ma telefon przy sobie, umówcie się na jedną krótką wiadomość po zejściu do schronienia, zamiast rozmów.

Jak przygotować dziecko do alarmu w szkole?

  1. Poznaj procedurę swojej szkoły. Zapytaj wychowawcę lub dyrekcję, gdzie jest miejsce schronienia klasy, jakim kanałem przyjdą komunikaty i gdzie odbywa się odbiór po odwołaniu. Każda szkoła ma przekazać te zasady rodzicom (pkt 3.5).
  2. Porozmawiaj spokojnie. Instrukcja MSWiA z 25 września 2026 r. zaleca rozmawiać z bliskimi o zasadach bezpieczeństwa, zwłaszcza z dziećmi. Wystarczą trzy zdania: „Słuchasz nauczyciela. Zostajesz z klasą. Odbiorę cię, kiedy alarm się skończy”. Jak rozmawiać bez straszenia, piszemy w tekście o bezpieczeństwie dziecka w szkole.
  3. Ustalcie plan rodzinny - do tego zachęca też MSWiA w Krajowym Treningu Rodzinnym: kto odbiera dziecko po odwołaniu alarmu, gdy rodzic nie dojedzie, gdzie się spotykacie i jak się kontaktujecie bez zasięgu. Wzór znajdziesz w tekście o planie rodzinnym na wypadek kryzysu; upoważnienie do odbioru dziecka złóż w szkole wcześniej.
  4. Naucz rozróżniać sygnały. Alarm to modulowany dźwięk syreny przez 3 minuty, odwołanie - dźwięk ciągły. Oba opisujemy w tekście sygnały alarmowe w Polsce; czym różni się od nich syrena wzywająca strażaków, wyjaśnia tekst o sygnałach syreny strażackiej.
  5. Skorzystaj z poradników MEN „Wiedza moją Tarczą” dla klas I–III i IV–VII (8.10.2026), m.in. o sygnałach alarmowych i numerze 112.

Co to znaczy dla Ciebie

  • W czasie alarmu opiekę sprawuje szkoła. Ty się schroń, czekaj na komunikat i przyjedź dopiero po odwołaniu.
  • Najważniejsze rzeczy załatwisz w spokojny dzień: zapytaj o procedurę szkoły, zaktualizuj numery w dzienniku elektronicznym, złóż upoważnienie do odbioru i porozmawiaj z dzieckiem.
  • Jeśli chcesz przygotować dziecko krok po kroku, gotowe zdania na rozmowę i domowe ćwiczenia w formie zabawy zawiera nasz poradnik Bezpieczne dziecko.

Najczęstsze pytania

Co oznacza Alert RCB dla dzieci w szkole?

To zależy od stopnia. Przy „czujności” lekcje trwają, przy „gotowości” szkoła się przygotowuje, a przy „alarmie” nauczyciele prowadzą dzieci do miejsca schronienia w budynku i sprawdzają obecność. Dzieci zostają tam do odwołania alarmu.

Czy mogę odebrać dziecko ze szkoły w czasie alarmu?

Nie. Procedura dla szkół i przedszkoli zabrania przekazywania dzieci rodzicom podczas alarmu. Odbiór odbywa się dopiero po odwołaniu, w miejscu wskazanym w komunikacie szkoły, po sprawdzeniu Twojej tożsamości.

Dlaczego nie powinienem dzwonić do nauczyciela?

Nauczyciel prowadzi wtedy grupę i sprawdza obecność, a częste połączenia utrudniają łączność ze służbami. Informacje dla rodziców wysyła zbiorczo wyznaczona osoba.

Co jeśli alarm zastanie dziecko w drodze do szkoły?

Ma przerwać drogę, wejść do najbliższego punktu schronienia albo solidnego budynku i dopiero stamtąd wysłać krótką wiadomość. Przy alarmie przed lekcjami szkoła prosi, żeby w ogóle nie wyruszać.

Czy przedszkole wyda dziecko w czasie alarmu?

Nie. Podczas alarmu przedszkole wstrzymuje przekazywanie dzieci rodzicom i innym osobom upoważnionym. Po odwołaniu pracownik sprawdza tożsamość osoby odbierającej i zapisuje godzinę odbioru.