W skrócie

Władimir Putin jest prezydentem Federacji Rosyjskiej. Według stanu na 15 października 2026 r.:

  • u władzy jest od 31 grudnia 1999 r. - nieprzerwanie jako prezydent albo premier, czyli prawie 27 lat;
  • obecną, piątą kadencję prezydencką rozpoczął 7 maja 2024 r.; kończy się ona w 2030 r.;
  • podjął decyzje o aneksji Krymu (2014) i o pełnoskalowej inwazji na Ukrainę (24 lutego 2022 r.);
  • od 17 marca 2023 r. ciąży na nim nakaz aresztowania Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK). Polska, jako strona Statutu Rzymskiego, ma obowiązek współpracy z Trybunałem przy jego wykonaniu.

Ten tekst należy do przeglądu kluczowych postaci wojny w Ukrainie. Przebieg samej wojny opisujemy w tekście wojna w Ukrainie.

Kim jest Władimir Putin?

Urodził się 7 października 1952 r. w Leningradzie (dziś Petersburg). Po studiach, od 1975 r., pracował jako oficer KGB. W 1998 r. stanął na czele FSB, rosyjskiej służby bezpieczeństwa. Rok później prezydent Borys Jelcyn powołał go na premiera.

Według konstytucji Rosji prezydent jest naczelnym dowódcą sił zbrojnych i może wprowadzić stan wojenny w razie agresji albo jej bezpośredniej groźby. To oznacza, że decyzje wojskowe dotyczące Ukrainy formalnie należą do niego.

Od kiedy rządzi Putin? Daty funkcji i kadencji

Okres Funkcja
9 sierpnia 1999 r. - 31 grudnia 1999 r. Premier Rosji
31 grudnia 1999 r. - 7 maja 2000 r. Pełniący obowiązki prezydenta (po rezygnacji Jelcyna)
2000–2008 Prezydent (wybory w marcu 2000 i 2004 r.)
2008–2012 Premier (prezydentem był Dmitrij Miedwiediew)
od 2012 r. Prezydent (wybory w 2012, 2018 i 2024 r.)
od 7 maja 2024 r. Piąta kadencja prezydencka, do 2030 r.

Kadencja prezydenta Rosji trwa sześć lat. Zmiany konstytucji z 2020 r. „wyzerowały” wcześniejsze kadencje Putina, dzięki czemu mógł kandydować w 2024 r. i może kandydować ponownie w 2030 r. W wyborach 15–17 marca 2024 r. otrzymał według rosyjskiej komisji wyborczej 88,48 proc. głosów.

Ile lat rządzi Putin?

Licząc od 31 grudnia 1999 r., kiedy przejął obowiązki prezydenta, na 15 października 2026 r. mija 26 lat i ponad 9 miesięcy. Licząc od powołania na premiera (9 sierpnia 1999 r.) - ponad 27 lat. Funkcję prezydenta sprawował łącznie przez blisko 23 lata, a w latach 2008–2012 kierował rządem.

Jakie decyzje wobec Ukrainy podjął Putin?

2014 - Krym. Na początku marca 2014 r. żołnierze w mundurach bez oznaczeń zajęli strategiczne obiekty na Krymie. 16 marca odbyło się tam referendum, którego Ukraina i państwa zachodnie nie uznały. 17 marca Putin podpisał dekret uznający „niepodległość” półwyspu, a 18 marca - traktat o przyłączeniu Krymu i Sewastopola do Rosji. 27 marca 2014 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ (100 głosów za, 11 przeciw, 58 wstrzymujących się) uznało, że referendum „nie ma mocy prawnej”, i wezwało państwa, by nie uznawały zmiany statusu Krymu.

2022 - pełnoskalowa inwazja.

  • 21 lutego 2022 r. Putin podpisał dekrety uznające tzw. Doniecką i Ługańską Republikę Ludową.
  • 24 lutego 2022 r. ogłosił „specjalną operację wojskową”; wojska rosyjskie weszły na Ukrainę z północy, wschodu i południa.
  • 21 września 2022 r. zarządził częściową mobilizację.
  • 30 września 2022 r. Rosja ogłosiła aneksję obwodów donieckiego, ługańskiego, zaporoskiego i chersońskiego. 12 października 2022 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ (143 głosy za) zażądało jej odwołania.

Nakaz aresztowania Putina wydany przez MTK

Kiedy i kto: 17 marca 2023 r. Izba Przygotowawcza II Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze wydała nakazy aresztowania Władimira Putina i Marii Lwowej-Biełowej, rzeczniczki praw dziecka przy prezydencie Rosji.

Za co: według Trybunału istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, że Putin ponosi odpowiedzialność za zbrodnie wojenne bezprawnej deportacji i bezprawnego przesiedlenia ludności (dzieci) z okupowanych terenów Ukrainy do Rosji (art. 8 Statutu Rzymskiego), popełniane co najmniej od 24 lutego 2022 r. - zarówno jako sprawca, jak i jako przełożony, który nie sprawował należytej kontroli nad podwładnymi.

Co jest jawne: sam nakaz jest tajny, by chronić ofiary i świadków. Trybunał ujawnił jego istnienie, nazwisko podejrzanego, zarzucane czyny i formy odpowiedzialności. Nakaz nie jest wyrokiem: oznacza, że sędziowie uznali, iż istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, że podejrzany popełnił zarzucane czyny. O winie rozstrzyga dopiero proces.

Co nakaz MTK oznacza w praktyce?

  • Trybunał nie ma własnej policji. Zatrzymanie i przekazanie podejrzanego do Hagi zależy od państw (art. 86 i 89 Statutu). Rosja nie jest stroną Statutu i nie wyda swojego prezydenta.
  • Immunitet głowy państwa nie chroni przed MTK. Statut stosuje się do wszystkich bez względu na pełnioną funkcję (art. 27). 24 października 2024 r. Trybunał potwierdził, że państwa-strony mają obowiązek aresztować i przekazać osoby objęte nakazem niezależnie od ich stanowiska.
  • Precedens Mongolii. Na początku września 2024 r. Putin złożył wizytę w Mongolii, która jest stroną Statutu, i nie został zatrzymany. Trybunał stwierdził, że Mongolia naruszyła obowiązek współpracy, i przekazał sprawę Zgromadzeniu Państw-Stron.
  • Nie ma procesu zaocznego. Statut wymaga obecności oskarżonego na rozprawie (art. 63). Dopóki Putin nie zostanie przekazany Trybunałowi, proces się nie rozpocznie.

Czy Putin może przyjechać do Polski?

Polska podpisała Statut Rzymski 9 kwietnia 1999 r. i ratyfikowała go 12 listopada 2001 r. Jest więc państwem-stroną MTK i ma te same obowiązki co Mongolia: gdyby osoba objęta nakazem znalazła się na terytorium Polski, Polska powinna ją zatrzymać i przekazać Trybunałowi. Polska jest też jednym z państw, które 2 marca 2022 r. wspólnie skierowały do prokuratora MTK sytuację w Ukrainie, na podstawie tych wniosków prokurator jeszcze tego dnia wszczął śledztwo.

Sprawa wróciła w październiku 2025 r., przy okazji zapowiadanego spotkania Putina z Donaldem Trumpem w Budapeszcie. 21 października 2025 r. minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski powiedział, że nie może zagwarantować, iż niezależny polski sąd nie nakaże eskortowania samolotu z Putinem, gdyby przelatywał nad Polską.

Krótko: prawnie wizyta oznaczałaby obowiązek zatrzymania. Według stanu na 15 października 2026 r. nie ma informacji o planach takiej wizyty.

Czego nie wiadomo

  • Czy nakaz zostanie kiedykolwiek wykonany. To zależy od tego, czy Putin znajdzie się na terytorium państwa, które wykona obowiązek współpracy.
  • Jaka jest pełna treść nakazu i materiału dowodowego. Dokument pozostaje niejawny.
  • Ile osób dotyczy zarzut deportacji dzieci. W tekście nie podajemy liczb, bo zależą od źródła i metody liczenia.
  • Stan zdrowia i majątek. W mediach krążą liczne spekulacje, ale nie ma oficjalnych, weryfikowalnych dokumentów. Dlatego ich nie powtarzamy.

Co to znaczy dla Ciebie

  • Odróżniaj fakty od narracji. Wokół Putina krąży wiele treści bez źródeł: „pewne” informacje o chorobach, sobowtórach czy planach ataku. Zasady weryfikacji opisujemy w tekście dezinformacja - jak ją rozpoznać.
  • Wypowiedzi Kremla nie są komunikatami dla Ciebie. O stanie zagrożenia w Polsce informują polskie organy i służby; kto za co odpowiada, wyjaśniamy w tekście kto za co odpowiada w kryzysie.
  • Pytanie o zagrożenie dla Polski to osobny temat. Co mówią fakty i instytucje, bez prognoz: czy w Polsce będzie wojna.

Najczęstsze pytania

Ile lat Putin rządzi Rosją?

Od 31 grudnia 1999 r., czyli na 15 października 2026 r. prawie 27 lat - jako prezydent (2000–2008 i od 2012 r.) albo premier (1999 i 2008–2012). Obecna kadencja kończy się w 2030 r.

Ile lat ma Putin?

Urodził się 7 października 1952 r., więc w październiku 2026 r. skończył 74 lata.

Za co MTK wydał nakaz aresztowania Putina?

Za zbrodnie wojenne bezprawnej deportacji i przesiedlenia dzieci z okupowanych terenów Ukrainy do Rosji, popełniane co najmniej od 24 lutego 2022 r. Nakaz wydano 17 marca 2023 r.

Czy Putin może przyjechać do Polski?

Polska jest stroną Statutu Rzymskiego, więc wobec osoby objętej nakazem MTK ma obowiązek zatrzymania i przekazania jej Trybunałowi. Immunitet głowy państwa nie zwalnia z tego obowiązku, co Trybunał potwierdził w 2024 r. w sprawie Mongolii.

Czy nakaz MTK wygaśnie, jeśli wojna się skończy?

Statut nie przewiduje wygaśnięcia nakazu z powodu zawarcia pokoju. Zgodnie z art. 58 ust. 4 nakaz pozostaje w mocy, dopóki Trybunał nie postanowi inaczej.

Czy Putina można osądzić zaocznie?

Nie. Statut Rzymski wymaga obecności oskarżonego podczas procesu (art. 63), więc proces może się zacząć dopiero po przekazaniu podejrzanego do Hagi.