„Poradnik bezpieczeństwa” to bezpłatna broszura, którą wydały wspólnie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo Obrony Narodowej i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Opisuje, jak przygotować dom i rodzinę na kryzys (od powodzi i blackoutu po zagrożenia wojenne) i jak reagować, gdy coś się wydarzy. Oficjalny PDF pobierzesz z coi.gov.pl/poradnik-bezpieczenstwa, a wszystkie wersje są na stronie gov.pl/web/poradnikbezpieczenstwa.

Jedno zastrzeżenie na początek: PPON jest prywatnym serwisem, nie instytucją państwową. Nie jesteśmy autorem poradnika ani nie działamy w imieniu jego wydawców. Poniżej streszczamy go własnymi słowami, a fakty sprawdziliśmy w oficjalnym pliku. Jeśli czegoś nie jesteś pewien, rozstrzyga tekst poradnika.

Kto wydał poradnik i kiedy

Poradnik zaprezentowano 28 sierpnia 2025 r. Przygotowały go MON, MSWiA i RCB we współpracy z ekspertami, samorządami, służbami i organizacjami pozarządowymi (strona projektu na gov.pl, komunikat Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego). Na ostatniej stronie ma numer publikacji 1/2025. Według rządowej strony pytań i odpowiedzi nie jest bezpośrednią kontynuacją poradnika „Bądź gotowy” z 2022 r., tylko nowym opracowaniem, uwzględniającym m.in. wojnę w Ukrainie i ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej.

Korzystanie z poradnika jest dobrowolne - ma charakter informacyjny i edukacyjny.

Gdzie pobrać PDF i jak dostać wersję papierową

PDF. Adres coi.gov.pl/poradnik-bezpieczenstwa (tam prowadzi też poradnikbezpieczenstwa.gov.pl) otwiera od razu plik PDF, ok. 1,4 MB, 54 strony razem z okładką. Na stronie „Nasze publikacje” są dwa układy polskiej wersji (pionowy i poziomy) oraz pliki do druku w drukarni.

Wersja papierowa. Według gov.pl poradnik trafił do skrzynek w grudniu 2025 r. i w styczniu 2026 r. W lutym 2026 r. szef MSWiA mówił o niemal 16 mln egzemplarzy wysłanych do gospodarstw domowych (RMF24). Jeśli egzemplarz do Ciebie nie dotarł, odbierzesz go w urzędzie miasta lub gminy (pytania i odpowiedzi na gov.pl).

mObywatel. Od lutego 2026 r. (ogłoszenie MSWiA i Ministerstwa Cyfryzacji z 5 lutego) poradnik jest w aplikacji mObywatel w wersji interaktywnej. Można tam m.in. odsłuchać sygnały alarmowe i przejść instrukcję pakowania plecaka ewakuacyjnego krok po kroku (RMF24, link wyżej).

Wersje językowe i dostępne formaty

Potwierdzone na stronie „Nasze publikacje”:

  • język polski - PDF w dwóch układach,
  • angielski, ukraiński i litewski - osobne pliki PDF,
  • polski język migowy (PJM) - filmy do pobrania w dwóch częściach.

Wersję w alfabecie Braille’a zapowiada sam poradnik, a rządowa strona pytań i odpowiedzi wymienia ją, razem z wersją łatwą do czytania (ETR) i wersją z audiodeskrypcją, jako planowane. W dniu pisania nie znaleźliśmy ich na stronie z publikacjami, więc nie podajemy linku.

Co zawiera poradnik - rozdział po rozdziale

Poradnik ma cztery części: wstęp, przygotowanie, reagowanie i plan. Na początku są telefony alarmowe (112, 999, 998, 997) i numery wsparcia psychicznego, m.in. 116 123 dla dorosłych i 116 111 dla dzieci i młodzieży.

Wstęp. Wyjaśnia, że w czasie pokoju działa system ochrony ludności, który po ogłoszeniu stanu wojennego albo w czasie wojny staje się obroną cywilną. Opisuje rolę samorządów, wojska, służb i organizacji społecznych, przypomina, że pomoc humanitarna jest zawsze bezpłatna, i omawia mobilizację, kartę mobilizacyjną oraz dobrowolne formy służby.

Przygotowanie:

  • Ty i bliscy - zdrowie, leki, dokumentacja medyczna w jednym miejscu, karta grupy krwi.
  • Osoby potrzebujące szczególnej pomocy - ustal z nimi plan działania i pomóż spakować plecak. Do tego krótka część o tym, jak rozmawiać z dziećmi o zagrożeniach.
  • Zwierzęta - dokumenty, transporter, karma na kilka dni, czip. Dla zwierząt gospodarskich pasza i woda na 14 dni.
  • Otoczenie - samochód, papierowa mapa, czujki dymu, czadu i gazu, gaśnica, oznaczone zawory, najbezpieczniejsze miejsce w mieszkaniu, szkoła i praca.
  • Zapasy domowe na minimum 3 dni - co najmniej 3 litry wody na osobę na dobę, żywność gotowa do jedzenia, apteczka (z opaską do tamowania krwotoków i maseczkami FFP3), środki higieny, latarka i radio na baterie lub korbkę, powerbank, koce, gotówka w różnych nominałach i ogrzewanie niewymagające prądu.

Reagowanie:

  • Sygnały alarmowe - w Polsce są dwa: ogłoszenie alarmu (dźwięk modulowany przez 3 minuty) i odwołanie (dźwięk jednostajny przez 3 minuty). Po usłyszeniu syreny włącz radio lub telewizor.
  • Ewakuacja i plecak - co zrobić przed wyjściem z domu i lista do plecaka. Plecak ma mieć każdy domownik, także dziecko.
  • Tłum, schronienia, pożar, powódź - m.in. tabela gaśnic i flagi do wywieszenia, gdy nie możesz się ewakuować: biała (muszę się ewakuować), czerwona (pomoc medyczna), niebieska (żywność i woda).
  • Blackout - alternatywne źródła światła, ciepła i łączności, zapas wody i gotówki.
  • Atak z powietrza - po sygnale idź schodami do miejsca schronienia, z plecakiem. Na otwartym terenie padnij i osłoń głowę. Nie przeciążaj sieci, pisz SMS-y.
  • Zagrożenia CBRN, niepokojące zachowania, terroryzm, dezinformacja i cyberprzestępczość - m.in. podejrzane SMS-y przekazuj na numer 8080, oszustwa zgłaszaj na incydent.cert.pl.
  • Pierwsza pomoc i higiena - pozycja boczna, resuscytacja (30 uciśnięć na 2 wdechy), tamowanie krwotoku, prowizoryczna toaleta z wiadra i worka.

Plan na kryzys. Rubryki do wypełnienia: kontakty, miejsca spotkań w okolicy i poza miejscowością, choroby i leki domowników, lista niezbędnych rzeczy i miejsc, w których leżą, ważne telefony. Na końcu dziesięciopunktowy „dekalog bezpieczeństwa”.

Czego w poradniku brakuje albo co jest zbyt ogólne

To nie jest zarzut. Rządowa strona sama przyznaje, że przy masowym nakładzie i ograniczonej objętości treści uproszczono i ograniczono do najważniejszych, a poradnik nie zastąpi podręcznika specjalistycznego. Oto miejsca, w których warto doczytać:

  • Ile i w czym trzymać wodę. Poradnik podaje minimum 3 litry na osobę na dobę, ale nie mówi, w czym je przechowywać, jak często wymieniać ani skąd wziąć wodę do mycia. Rachunek rozpisujemy w tekście zapas wody w domu.
  • Dlaczego 3 dni i co dalej. Skąd ta liczba i czego nie obejmuje, wyjaśnia zasada 72 godzin. Jak rozłożyć kompletowanie zapasów w czasie, pokazuje plan 72 godzin.
  • Plecak bez limitu wagi. Lista z poradnika jest dobra, ale nie mówi, ile plecak może ważyć ani czym różni się plecak dziecka i seniora. Porównujemy obie listy w artykule plecak ewakuacyjny - lista.
  • Plan rodzinny to same rubryki. Poradnik każe ustalić kontakty i miejsca spotkań, ale nie podpowiada, kto w domu za co odpowiada ani co robić, gdy nie działają telefony. Rozwijamy to w tekście plan rodzinny na wypadek kryzysu.
  • Syreny, które nie są alarmem. Poradnik opisuje dwa sygnały alarmowe, ale nie wyjaśnia, czym różni się od nich sygnał ćwiczebny albo syrena wzywająca strażaków OSP. To częste źródło niepokoju: sygnały alarmowe w Polsce.
  • Atak z powietrza na jednej stronie. Gdzie się schronić w bloku bez schronu i jak zachować się po alarmie, rozpisujemy w tekście atak z powietrza - co robić. Ogólnokrajowego wykazu schronów na razie nie ma, o czym mówi sama strona rządowa. Różnicę między schronem, ukryciem i miejscem doraźnego schronienia opisujemy w tekście schron, ukrycie, miejsce schronienia.
  • Przygotowanie na wojnę bez paniki. Zalecenia poradnika ułożone w kolejności dla rodziny: jak przygotować się na wojnę.

Jeśli rubryki z końca poradnika to dla Ciebie za mało, w płatnym Pakiecie Rodzina PPON rozpisaliśmy plan rodzinny z osobą kontaktową, dwoma punktami zbornymi, rolami domowników i czterema scenariuszami - to nasz plik, nie część rządowej publikacji.

Najczęstsze pytania

Gdzie pobrać Poradnik bezpieczeństwa w PDF?

Z oficjalnego adresu coi.gov.pl/poradnik-bezpieczenstwa, który otwiera plik PDF, albo ze strony gov.pl/web/poradnikbezpieczenstwa, gdzie są też wersje angielska, ukraińska i litewska oraz filmy w polskim języku migowym. Poradnik jest bezpłatny. Nie pobieraj go z przypadkowych stron, które każą się logować albo płacić.

Nie dostałem poradnika do skrzynki. Gdzie go dostać?

W najbliższym urzędzie miasta lub gminy - tak odpowiada rządowa strona pytań i odpowiedzi. Treść jest też w aplikacji mObywatel i w PDF.

Czy Poradnik bezpieczeństwa jest w mObywatelu?

Tak, od lutego 2026 r., w wersji interaktywnej: z nagraniami sygnałów alarmowych, instrukcją pakowania plecaka i telefonami alarmowymi.

Czy ktoś może sprawdzać, czy mam zapasy z poradnika?

Nie. MSWiA ostrzegało przed oszustami, którzy podszywają się pod urzędników „kontrolujących” mieszkania w związku z poradnikiem. Żaden urząd takich kontroli nie prowadzi. Nie podawaj takim osobom numeru PESEL, poproś o legitymację, a próbę oszustwa zgłoś policji.

Czy poradnik jest obowiązkowy?

Nie. Ma charakter informacyjny i edukacyjny, a korzystanie z niego jest dobrowolne. Warto jednak zrobić to, co sam nazywa podstawą: zapasy na minimum 3 dni, plecak ewakuacyjny i plan rodzinny.

Czy PPON jest autorem Poradnika bezpieczeństwa?

Nie. Poradnik wydały instytucje państwowe: MSWiA, MON i RCB. PPON jest prywatnym serwisem bez związku z administracją. Omawiamy poradnik i pokazujemy, gdzie rozwijamy jego tematy, ale jedynym oficjalnym źródłem jest wersja z gov.pl.