W skrócie

  • Wołodymyr Zełenski jest prezydentem Ukrainy od 20 maja 2019 r. Wybory wygrał w drugiej turze 21 kwietnia 2019 r., zdobywając 73,22% głosów.
  • Od 24 lutego 2022 r., dnia pełnoskalowej inwazji Rosji, na Ukrainie obowiązuje stan wojenny, wprowadzony dekretem prezydenta i zatwierdzony przez parlament. Od tej pory jest przedłużany co kilka miesięcy.
  • Jego pięcioletnia kadencja upłynęła w maju 2024 r., ale ukraińskie prawo zakazuje wyborów prezydenckich w czasie stanu wojennego, a konstytucja stanowi, że prezydent sprawuje urząd do objęcia go przez następcę.
  • Z Polską łączą go m.in. porozumienie o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa z 8 lipca 2024 r. i wizyty w Warszawie (ostatnia oficjalna: 19 grudnia 2025 r.).

Ten tekst należy do przeglądu kluczowych postaci wojny w Ukrainie. Opisujemy role, przepisy i udokumentowane fakty, bez ocen. Przebieg samej wojny streszcza tekst wojna w Ukrainie.

Kim jest Wołodymyr Zełenski?

Wołodymyr Zełenski urodził się 25 stycznia 1978 r. w Krzywym Rogu. Studiował prawo, ale nie pracował w zawodzie. Przed wejściem do polityki był aktorem, satyrykiem i producentem telewizyjnym. Szeroką rozpoznawalność dał mu serial „Sługa narodu”, w którym grał nauczyciela historii zostającego prezydentem. Założona przez niego partia nosi tę samą nazwę.

Jak Zełenski został prezydentem w 2019 roku?

Wybory prezydenckie na Ukrainie odbyły się w dwóch turach:

Etap Data Wynik
I tura 31 marca 2019 r. Zełenski pierwszy wśród 39 kandydatów, w drugiej turze zmierzył się z ustępującym prezydentem Petrem Poroszenką
II tura 21 kwietnia 2019 r. Zełenski 73,22%, Poroszenko 24,45% (dane Centralnej Komisji Wyborczej, protokół z 30 kwietnia 2019 r.)
Zaprzysiężenie 20 maja 2019 r. Objęcie urzędu przed Radą Najwyższą

Konstytucja Ukrainy (art. 103) przewiduje pięcioletnią kadencję prezydenta wybieranego w wyborach powszechnych.

Jaką rolę pełni Zełenski od 24 lutego 2022 roku?

24 lutego 2022 r. Zełenski wydał dekret nr 64/2022 o wprowadzeniu stanu wojennego na całym terytorium Ukrainy. Rada Najwyższa zatwierdziła go tego samego dnia. Od tamtej pory stan wojenny i powszechna mobilizacja są przedłużane na wniosek prezydenta, za każdym razem za zgodą parlamentu. Według stanu na 15 października 2026 r. ostatnie, dwudzieste głosowanie odbyło się 14 lipca 2026 r. i przedłużyło oba reżimy o 90 dni, od 2 sierpnia 2026 r.

Konstytucja Ukrainy (art. 106) daje prezydentowi w sprawach bezpieczeństwa m.in. takie uprawnienia:

  • jest Najwyższym Głównodowodzącym Sił Zbrojnych Ukrainy i mianuje wyższe dowództwo;
  • przewodniczy Radzie Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy;
  • przy agresji zbrojnej decyduje o użyciu sił zbrojnych;
  • zgodnie z ustawą decyduje o mobilizacji i wprowadzeniu stanu wojennego.

W praktyce oznacza to, że w czasie wojny prezydent Ukrainy łączy funkcję głowy państwa, zwierzchnika armii i głównego reprezentanta kraju w rozmowach z sojusznikami. Stan rozmów o zakończeniu wojny zmienia się szybko i opisujemy go w tekście głównym o wojnie.

Czy kadencja Zełenskiego się skończyła? Wybory w czasie stanu wojennego

To jedno z najczęściej zadawanych pytań i jeden z najczęstszych tematów dezinformacji. Fakty wyglądają tak:

  1. Kadencja. Zełenski objął urząd 20 maja 2019 r. na pięć lat (art. 103 Konstytucji Ukrainy). W normalnych warunkach wybory odbyłyby się wiosną 2024 r.
  2. Zakaz wyborów. Ustawa Ukrainy z 12 maja 2015 r. o reżimie prawnym stanu wojennego w art. 19 zakazuje w czasie stanu wojennego przeprowadzania wyborów prezydenta, wyborów do Rady Najwyższej i do samorządów, a także referendów.
  3. Ciągłość urzędu. Art. 108 Konstytucji Ukrainy stanowi, że prezydent wykonuje swoje uprawnienia do objęcia urzędu przez nowo wybranego prezydenta. Ta sama ustawa o stanie wojennym (art. 11) przewiduje, że gdy kadencja prezydenta upływa w czasie stanu wojennego, jego pełnomocnictwa się przedłużają.
  4. Parlament. Podobną zasadę konstytucja przyjmuje dla Rady Najwyższej: jeśli jej kadencja upływa w czasie stanu wojennego, pełnomocnictwa trwają do pierwszego posiedzenia parlamentu wybranego po zniesieniu tego stanu (art. 83).
  5. Stanowisko Rady Najwyższej. 25 lutego 2025 r. parlament przyjął rezolucję (268 głosów za), w której stwierdził, że mandat prezydenta nie jest kwestionowany, a wybory odbędą się po zakończeniu stanu wojennego.

Twierdzenie, że po maju 2024 r. obowiązki prezydenta powinien przejąć przewodniczący parlamentu, nie ma oparcia w przepisach. Art. 112 Konstytucji Ukrainy przewiduje to tylko przy przedterminowym wygaśnięciu mandatu (rezygnacja, niezdolność do sprawowania urzędu, usunięcie z urzędu, śmierć), a nie przy upływie kadencji w czasie stanu wojennego.

Dla porównania: Polska. Konstytucja RP ma podobny mechanizm. Według art. 228 ust. 7 w czasie stanu nadzwyczajnego i przez 90 dni po jego zakończeniu nie przeprowadza się wyborów prezydenta, do Sejmu, Senatu i samorządów, a kadencje tych organów się przedłużają. Szerzej: stan wojenny w Polsce.

Zełenski a Polska: wizyty i umowy

Poniżej tylko wydarzenia potwierdzone w źródłach (wybór):

Data Wydarzenie
5 kwietnia 2023 r. Oficjalna wizyta w Warszawie. Prezydent Andrzej Duda odznaczył Zełenskiego Orderem Orła Białego. Podpisano memorandum o współpracy przy odbudowie Ukrainy.
8 lipca 2024 r. Zełenski i premier Donald Tusk podpisali w Warszawie Porozumienie o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą.
19 grudnia 2025 r. Oficjalna wizyta w Warszawie, pierwsza od objęcia urzędu przez Karola Nawrockiego. Rozmowy z prezydentem (bezpieczeństwo, historia, gospodarka, w tym ekshumacje na Wołyniu), spotkania z marszałkami Sejmu i Senatu oraz z premierem.
25 stycznia 2026 r. Spotkanie prezydentów Polski, Litwy i Ukrainy w Wilnie przy obchodach 163. rocznicy powstania styczniowego. Zełenski przedstawił informacje o rozmowach pokojowych w Abu Zabi.

Kompetencje polskiego prezydenta w sprawach obrony i to, czym różnią się od uprawnień rządu, opisujemy w tekście prezydent Karol Nawrocki a bezpieczeństwo.

Co to znaczy dla Ciebie

  • Spór o „legalność” prezydenta Ukrainy to częsty motyw fałszywych przekazów. Gdy trafisz na tezę, że Zełenski „nie jest już prezydentem”, sprawdź przepis, na który się powołuje. Jak weryfikować takie treści: dezinformacja - jak rozpoznać.
  • Polska ma własne zasady na czas kryzysu. Kto u nas podejmuje decyzje, gdy dzieje się coś poważnego (rząd, wojewoda, gmina, służby), wyjaśnia tekst kto za co odpowiada w kryzysie, a zadania samorządów i obywateli w obronie cywilnej: ustawa o ochronie ludności.
  • Informacje o sytuacji na wschodzie sprawdzaj u źródła, czyli w komunikatach instytucji i redakcji, które podają, skąd mają dane. Spokojne podsumowanie tego, co z faktów wynika dla Polski: czy w Polsce będzie wojna.

Najczęstsze pytania

Od kiedy Zełenski jest prezydentem Ukrainy?

Od 20 maja 2019 r., gdy złożył przysięgę przed Radą Najwyższą. Wybory wygrał 21 kwietnia 2019 r. w drugiej turze, z wynikiem 73,22% głosów.

Dlaczego na Ukrainie nie było wyborów prezydenckich w 2024 roku?

Bo od 24 lutego 2022 r. obowiązuje stan wojenny, a art. 19 ukraińskiej ustawy o reżimie prawnym stanu wojennego zakazuje w tym czasie wyborów prezydenta, parlamentu i samorządów. Wybory mogą zostać zarządzone dopiero po zniesieniu stanu wojennego.

Czy Zełenski jest legalnym prezydentem?

Według Konstytucji Ukrainy (art. 108) prezydent sprawuje urząd do objęcia go przez nowo wybranego prezydenta, a ustawa o stanie wojennym przedłuża jego pełnomocnictwa, gdy kadencja upływa w czasie tego stanu. Rada Najwyższa potwierdziła to w rezolucji z 25 lutego 2025 r.

Kto rządzi Ukrainą w czasie wojny?

Prezydent jest głową państwa i Najwyższym Głównodowodzącym, przewodniczy też Radzie Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony. Działa rząd z premierem, a parlament (Rada Najwyższa) uchwala ustawy i co kilka miesięcy głosuje nad przedłużeniem stanu wojennego.

Jaką umowę Polska podpisała z Zełenskim?

8 lipca 2024 r. w Warszawie prezydent Zełenski i premier Donald Tusk podpisali Porozumienie o współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą. Wcześniej, 5 kwietnia 2023 r., podpisano memorandum o współpracy przy odbudowie Ukrainy.

Czy w Polsce w czasie wojny też nie byłoby wyborów?

Tak. Art. 228 ust. 7 Konstytucji RP zakazuje wyborów prezydenta, do Sejmu, Senatu i samorządów w czasie stanu nadzwyczajnego i przez 90 dni po jego zakończeniu, a kadencje tych organów się przedłużają.